Vâizin Kelâmı Nasıl Olmalıdır?

Vâizin kelâmında on hayır bulunmalıdır ki dinleyenler için yararlı olsun.

Cenâb-ı Hak emrediyor:

“Sen yeniden de öğüt ver. Zira öğüt müminlere fayda verir.” Zâriyât, 55

Resûlullah emrettiler:

“Belli ki mü ’min, kendisine bir şey anımsatılmasından memnun kalıcı bir yapıda yaratılmıştır.” Deylemî, hadis no: 718

VAİZLERİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN 10 HUSUS!

Vâizin kelâmında on hayır bulunmalıdır ki dinleyenler için yararlı olsun:

1- İnsanlar şükrünü yerine getirebilsinler diye Allah ’ın nimetlerini hatıra getirmektir.

2-Belâ ve mihnetin sevabının büyüklüğünü andırdırmaktır ki insanlar ona katlanabilsinler.

3- Günahların zulmü hakkında bilgi vermektir ki, böylece dinleyenler, günahtan uzak dursun ve işledikleri günahlara tevbe etsinler.

4- Şeytanın şike ve vesveselerini açıklamalıdır ki buna dikkat kesilip ondan uzak durmaya çalışsınlar.

5- Dünyanın geçiciliği ve değersizliğini açıklamalıdır ki, söze kulak verenler böylece gönüllerini ona bağlamasınlar.

6- Kesintisiz vefatı anımsatmalıdır ki yolcular oraya hazırlık yapsınlar.

7- Kıyâmete hazırlıktan ve onu kesintisiz zikretmekten bahsetmelidir ki, bu biçimde o günün hazırlığı yerine getirilebilsin.

8- Cehennemin katmanları ve cefa çeşitlerini açıklamalı ki ulus ondan korkup çekinsinler.

9- Cennet derecelerini ve onlarda bulunan nimet çeşitlerini sayıp açıklamalıdır ki, böylece insanlar ona istek dinlesinler.

10- Söznam esası havf-recâ üzerine kurulmalıdır. Yâni bazen kendisinden korkmaları için Allah ’ın azamet, heybet ve kibriyâsı hakkında söz söylemeli, bazen de ümitvâr olmaları için Hakk ’ın rahmet, mağfiret ve şefkatinden bahsetmelidir.

Evet, bu on hayrı içinde bulunduran bir vaazın mü ’minlere pek çok verimi vardır.

Şayet öğüt verici/andırdırıcı olan şahıs, andırdırdığı şeyle amel ediyor ve kendisini unutmuyor ise, onun insanlar üzerindeki tesiri aymaz olan bireylerin nasihatinden daha fazladır.

Kaynak: İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu ’l-Beyân-20, Erkam Yayınları

 

İslama Doğru

Yorum yapın