100 Kolay Salih Amel

Çağdaş yaşamın karmaşası içinde unutuverdiğimiz, yaşamın içinde uygulaması kolay 100 salih amel…

Aşağıda okuyacağınız liste, sosyal medya etrafında çok rakamda dostun bedelli katkılarıyla oluşturuldu. “Çağdaş yaşamın karmaşası içinde unutuverdiğimiz, pratik salih amelleri derleyelim” demiştik; hamdolsun, ortaya birbirinden hoş 100 madde çıkıverdi. Bu elbette bir baş­langıç, salih ameller de bu kadarla hudutlu değil. Yol uzun, el verir ki revân olalım.

Buyurunuz efendim:

Anne-baba uzaktaysa şayet kesinlikle hatırlarını sor­mak; kumpaslı aramak,Anne-babayla konuşurken kırıcı olmamak; onların yanlışlarına müdahale ederken şefkati elden vazgeçmemek,Serviste yatakalan dostunu ineceği durağa gelince uyandırmak,Toplu taşıma taşıtlarında, yaşlı olmasa bile bitkin olduğu muhakkak olanlara, eşyası olanlara, kitap okuyanlara vs. olası olduğunca yer vermek,Ters güzergahta bile olsa, dostları gidecekleri yere vazgeçmek,Otomobili olan dosta, “Beni vazgeç” diyerek yük ol­mamak,Olası olduğunca, yalnız başına yemek yememek,Parasal imkânlar el verdiği miktarda, yemek ısmarlamak, evlerde yemekli davetler vermek,Bildiğimiz bir mevzu dahi olsa, karşı tarafı sabırla dinlemek,Toplu taşıma taşıtlarında, Akbil ’i bileti olmayanın yerine Akbil bilet basmak,Akbil ’i bileti bitenlerden herkes gözlerini kaçırır­ken, kartını uzatmak,Ağızdan makûs sözler çıkan dostları, kırmadan uyarmak,Gıybet yapılırken veya rivayet edilirken konuşanı kırmadan sözü değiştirmek, başka bir mevzu açmak,Toplu taşıma vasıtalarına binerken zorlanan yaşlılara ya da eşya taşıyanlara destekçi olmak,Trafik kaidelerine azami dikkat etmek, emniyet şeridini ihlal etmemek,Mahalle çeşmelerinin yanından geçerken, boşa akıp giden suyu kapatmak,Pazardan dönen insanların poşetlerini taşımalarına destekçi olmak,Hep tebessümmek, asık suratlı olmamak, insanları germemek,Evlatlarımızın ahlaklarıyla bizzat ilgilenmek, onları teknolojiye rehin vazgeçmemek,Çöpleri kesinlikle çöp kolilerine atmak,Kuşlar yiyip can vermesin diye sakızları ortalığa atma­mak,İsrafı eksiltmek için çöpleri geri dönüşecek biçimde ayırarak biriktirmek,Vasıta kullanırken mecburi olmadıkça klaksona bas­mamak,Vasıta kullanırken yayalara ve vasıtalara yol vermek,Eve girerken tebessüm ederek girmek ve selam vermek,İş yerine selamla ve tebessümle girmek,Sevdiğine sevdiğini söylemek, muhakkak etmek,Hediyeleşmek; hediye vermek için illa özel bir vesile beklememek,Zillere nazik ve kısa basmak,Telefonla birini ararken ısrarla ve tekerrür tekerrür çaldırmamak,Günlük diyaloglarda, yüksek sesle ve haykırarak konuşmamak,Hiddeti hakimiyet etmek, gerekirse hiddet hakimiyet kurs­larına gitmek,Asfaltın ortasında kalmış bir solucanı çimenlik alana taşımak ya da güçte kalan minik bir böceğe dahi takviye etmek,Hasar vermedikleri sürece hayvanları, böcekleri vb. öldürmemek,Randevulara sadık olmak, söz verince kesinlikle gitmek, gecikme ya da iptal etme gidişatında kesinlikle zamanında bilgilendirmek,Bir kazaya karıştığı zaman haklı olsa dahi evvel alttan alıp “Kardeş kusura bakma” diye söze başlamak,Faize düşme riski altında olan bir Müslüman kardeşine, “karz-ı hasen” faizsiz borç ile destekçi olmak,Dost çevresi içinde, gereksinimi olanları düşünerek, faizsiz borç verebilmek için ufak fonlar oluşturmak,Hengame çıkaran kunduraları giymemek, giyilmişse nazik yürümek,Otomobille giderken, özellikle yaşlı yayaları gidecekleri yere vazgeçmek,Esnaf isek, yanılgılı mahsulü alıcıya satmamak ya da satarken yanılgısını belirtmek,Şahsi pakliğe dikkat etmek, ağız ve ter kokusu yaymamak için önlem almak,Tuvalette başkasının sürüklemeyi unuttuğu sifonu sürükleyivermek,Risk talep eden kırık bir ağaç dalı, çukur, kopmuş bir elektrik kablosu vs. görünce kesinlikle yetkililere bildir­mek, aksaklığın giderilmesine destekçi olmak,Tesadüfülecek çocuklara dağıtmak üzere, yanında ufak hediyecikler taşımak,Su içen hayvanları ürkütmemek, yol üzerindeyseler uzaklarından geçmek,Özellikle imtihan haftalarında -çok elzem olan- renkli kalemleri dostlarla paylaşmak,Dostla camiden çıkarken, onun pabucunu da çıkışa kadar taşımak,Cami çıkışlarındaki kundura öbeklerini, çıkanların rahatça giyebileceği biçimde dizmek,Yemekhane ya da toplu halde bulunulan öteki mekânlarda sandalye ve masaları hengame çıkarmadan ha­reket ettirmek,Camilere pak çoraplarla gelmek,Camilerde cep telefonunun sesini kesinlikle ka­patmak,Camilerde koku ikram eden amcaları kırmamak; ama insanların beğenmeyeceğini düşünerek, olası mevki kimseye koku ikram etmemek,Cep telefonlarımızın seslerini, herkesi rahatsız edecek derecede yüksek açmamak,İş yerinden çıkarken, şayet unuttuysa dostumuzun bilgisayarını da kapatmak,İş dostunun iş yükünü gevşetmek, işinin ucun­dan yakalamak,Yediğimiz meyve-sebzelerin tohumlarını biriktirip, müsait yeşil alanlara serpmek,Cami bahçesinde mendil satanlardan mendil alıp, abdest alanlara ikram etmek,Muhatabının kıyafetindeki/saç-sakalındaki bir yanılgıyı fark ettirmeden düzenlemek ya da buna dikkatini sürüklemek; Bıyıklarda çorba, dişte maydanoz, sakalda peçete,Ev işlerini olası mevki sırtlanmak, eşleri yalnız vazgeçmemek,Toplu erişim vasıtasına yetişmeye çalışan için sürücüye seslenmek; otobüslerdeki öteki seslenme gidişatlarını da düşünürsek: Sesi yetmeyenin sesi olmak,Aşktan, hastalıktan, tasadan, borçtan, temâşâdan vb. hayrete düşmüşlere, donakalmışlara yol göstermek,Tasa dinlemek, gönüllere huzur ve sürur telkin etmek,Sabrı ve acımayı öneri etmek,Özellikle evliliklerde çıkan meselelerde öğüt ver­mek gidişatında kalındığında, tarafların ikisini de dinle­mek, duygusal ve taraflı kararlar vermemek,Münasip üsluplarla, hoşlukları öneri etmek,Yol, adres sorana destekçi olmak,Alakalısı olan bir şeyin gözden yitip gitmesine müsa­ade etmemek; “Bu kitap bütün sana göre”, “Bu yazı senin çalıştığın mevzuyla alakalı”,Çay getirmek evde, işte,Toplu taşıma taşıtlarında telefonla konuşurken yavaş sesle konuşmak ve başkasını rahatsız etmemek,Toplu civarlarda sakız çiğnerken tuhaf sesler çı­karmamak,Cemiyet içinde müzik dinlerken kulaklığın sesini sonuna kadar açmamak,Evcil hayvanlarımızı caddede dolaştırıyorsak, pislik­lerini kaldırıma ya da ağaç diplerine vazgeçmemek,Cadde hayvanları için özellikle yaz aylarında dışarıya su kapları koymak,Apartmana girerken arkada kucağında bebeği, elin­de poşeti olanlar vs. varsa onlara yol vermek, elindekileri almak, asansörü çağırmak, hatta gideceği kata vazgeçmek,Asansörden indikten sonra, yetişmek için koşanlar varsa onlar için asansörü yakalamak,Hamile bayanlara yol ve yer vermek; o anda yedi­ğimiz bir şey varsa kesinlikle ikram etmek,Bizimle oynamak isteyen bir kediyi yalanlamamak,Rastgele bir şeye gereksinimi olan birini görünce, lüzumunu ona sezdirmeden gidermek,Sadaka, zekat vb. verirken, yoksulları rencide etmemek,Evlenmek isteyenlere destekçi olmak,Ödemeli arayan dostun çağrısını kesinlikle kabul etmek, kontörsüzlüğünü suratına vurmamak,Camide insanlarla namaz kılarken, sureleri ve du­aları sesli okuyup yanımızdakini donakaltmamak,İnsanların canı sürükleyebileceği için, sosyal medyada yemek ve ziyafet resmi paylaşmamak,Allah ’ın verdiği parasal imkânları değerlendirirken, fukaraları da düşünerek mütevazı olmak,Birilerinden dinlenen “mış ’lara/mişlere”, “gözümle görmedim” diye karşılık vermek,Erkekler için: Tesettürü bayanlara mahsus bir farz varsaymamak, giyinirken ahlakı ve tesettürü muhafaza etmek,Yanımızdan ambulans geçtiğinde, içindeki hasta için dua etmek,Sünnet olduğu üzere: Kabirliklere, orada uyuyan Müslüman ahaliye selam vererek girmek,Yanılgıları surata vurmamak, muhatabı utandırmaktan kaçınmak,Muhatabımız konuşurken yanlış bir kelime kulla­nırsa, doğrusunu zarifçe tümce içinde kullanmak,Dar bir kaldırımda karşıdan bebekli bir anne geli­yorsa kaldırımı ona terk etmek,Çöpçülere, paklik emekçilerine, çaycılara, müstah­demlere, caddelerde kâğıt toplayan çocuklara selam vermek, hatırlarını sormak,Otomobillerin önüne sıçrayıp, sürücüleri güç vaziyette vazgeçmemek,Araba kullanırken, karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaşlıları korkutmamak, onların geçmesi için yavaşlamak ya da durmak,Yaya isek, bize yol veren sürücüye teşekkür etmek ya da elle selam vermek,Mahalle esnafı ile tanışmak, alışverişlerde hal-hatır da sormak,Hekimsek, hastaya acımayla muamele etmek,Devlet memuru isek, yurttaşın işini ihmal etme­mak, onları afaki yere bekletmemek,Makûs bir haber vermek gerekiyorsa, kesinlikle empati yapılarak ve şefkatle düşünülmüş tümceler kurmak.

Kaynak: Taha Kılınç, Kırmadan İncitmeden, Bilindik Kitap

İslama Doğru

Yorum yapın